Türkiye-Ermenistan sınırı 2015’ten önce açılabilir

Türkiye-Ermenistan protokollerinin ortaya çıkması iki toplum arasındaki barışı önemseyen unsurlar için ciddi bir umut yaratmıştı. Ama zaman geçtikçe süreç tavsadı, umutlar başka bahara ertelendi. Tüm bu ortam içerisinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün kasım ayının sonunda İsviçre Parlamentosu’nda yaptığı ve protokollerle ilgili sürecin devam ettiğini gösteren açıklaması bu konuda tekrar bir kıpırdanma yarattı. Bununla ilgili Deutsche Welle’nin Türkçe Servisi’ne bir haber hazırlamıştım. (İlgili haberin linki: http://www.dw-world.de/dw/article/0,,6291379,00.html) O haber için Ermeni Türkolog Artak Shakaryan ile kısa bir söyleşi yapmış ve önemli kısımlarını ilgili haber metni içinde kullanmıştım. Ama Shakaryan’ın söylediklerinin hepsini kullanamamıştım. İşte Türkolog Shakaryan ile yaptığımız kısa röportajın tam metni.
Sizce Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan protokoller için halen motivasyonunu koruyor mu?
Artak Shakaryan: Şu anda Ermenistan otoriteleri kamuoyundaki hayal kırıklığını onarıp zevahiri kurtarmak için milliyetçi bir söylem edindiler. Eğer bu konuda gelişme yönünde hafif bir adım atılırsa Sarkisyan’ın, dış politikada buna öncelik vererek bu fırsatı değerlendireceğine ve gelecek seçimlere kadar bunu başarabileceğine inanıyorum.
Ermenistan toplumu protokollerle ilgili ne düşünüyor? Protokolleri önemsiyorlar mı?
Ermeni toplumu bu konuda derin bir hayal kırıklığı yaşıyor. Türkler tarafından bu konuda alt edildiklerini düşünüyorlar ve bunun için Ermenistan otoritelerini suçluyorlar. Halen sınırların açılmasını istiyorlar fakat soykırım meselesini ve Dağlık Karabağ sorununu daha çok önemsiyorlar.
Sizce protokolleri engelleyen unsurlar nelerdir?
Azeri faktörü temel engelleyici unsur ama tek değil. Ermeni toplumu bu görüşmelere üçüncü bir tarafın müdahil olmasına hazır değil. Türkiye’nin Dağlık Karabağ meselesini neden bu kadar çok öne sürdüğünü anlayamıyorlar ve Ankara’nın bunu, iki toplum arasındaki ilişkilerin normalleşmesini istemediği için yaptığını düşünüyorlar.
Protokol sürecinin geleceğini nasıl öngörüyorsunuz?
2015 soykırımın 100. yılı ve büyük güçler bu tarihten önce somut olumlu adımlar atacaklardır. Bence, Türkiye ve Ermenistan’da genel seçimlerin bulunmadığı 2013-2014 yıllarında olumlu gelişmeler olacak. Protokollerin ikinci tur görüşmeleri başlayacak ya da kısıtlı bir şekilde sınırlar açılacak.

Turkey-Armenia border can be opened before 2015

Turkish President Abdullah Gul’s declarations in Swiss parliament at the end of November created a little hope about the Armenian protocols.  I wrote a story about the atmosphere in both society-Turkey and Armenia- for Turkish section of Deutsche Welle (in Turkish http://www.dw-world.de/dw/article/0,,6291379,00.html) For this story I made an interview with Artak Shakaryan -Armenian Turcologist- but I could not use the whole interview in the story. Here ise the full text of the little interview with Artak Shakaryan:
Do you think that the president Sarkisyan still has motivation for Turkey-Armenia protocol?
Artak Shakaryan: Now, the Armenian authorities has taken nationalistic dioscourse in an attempt to save face and address the deep disappoitnment of the public. But if there is a slight opportunity for development I believe he would be glad to jump in as it is his foreign policy priority and he’d do that before the next elections.
What do Armenian people think about the protocol? Do they care about the protocol?
Armenian society is greatly dissappointed and feel out-smarted by Turks and is blaming the authorities for a weak game. They still do want the open borders but care much about the Genocide issue and the NKR problem.
What is the blocking element for the protocol?
The Azeri factor is the main if not the only one. Armenian society is not ready to the involvement of the third party to the negotiations. They do not understand why Turkey is pushing the NKR issue so hard and think that Ankara does so just because Ankara itself does not sincerely want the relations to normalize.
How do you predict the future of the protocol?
2015 is the 100th year of the Genocide and major powers will do a lot to have smth positive before that. So, I believe that the latest in 2013-2014 when ther is no major election in either Turkey or Armenia, smth will take place… a second round of the protocols or just a limited opening of the borders